هیئت تکواندو رودهن

سازگاریهای قلب و عروق با ورزش

 1 ) استقامت قلبی – عروقی – تنفسی

عبارتست از قابلیت دستگاه گردش خون  وتنفس برای هماهنگی بافعالیت مورد نظر وتوانایی برگشت سریع به حالت اولیه پس ازانجام کار .

اکثر افراد درحالت آمادگی کامل ، معمولا قادرند حرکاتی مانند بالا رفتن از پله  ها را بدون تغییر رنگ چهره ویا مشکلات تنفسی انجام دهند یا قابلیت انجام مکرر حرکاتی مانند پیاده روی ، دوچرخه سواری و دویدن را بعد ازمدت کوتاهی استراحت داشته باشند . آمادگی دستگاه گردش خون وتنفس یکی از عوامل مهم آمادگی جسمانی است وبه نظر اکثر متخصصان معیار منحصر به فرد ارزشیابی آمادگی جسمانی  می باشد. 

 سازگاری قلبی - عروقی با تمرین وفعالیت های هوازی

واکنش بدن نسبت به تمرین به صورت سازگاریهای قلبی عروقی بروز می کند تغیراتی که در شاخص های قلبی -  عروقی به وجود  می آید  که به شرح ذیل است .

* اندازه قلب       * حجم ضربه ای         * ضربان قلب              * برون ده قلبی            * جریان خون        *فشار خون        *حجم خون

 * اندازه قلب :واکنش قلب نسبت به کار زیاد به صورت افزایش وزن و حجم و ضخامت دیواره بطنها و اندازه حفره ها بروز می کند و همه این تغییرات در نتیجه تمرینات استقامتی رخ می دهد .

عضله قلبی مانند عضله اسکلتی در نتیجه تمرینات دراز مدت استقامتی ، هیپر تروفی می شود زمانی هیپر ترفی ناشی از ورزش  که به آن قلب ورزشکار می گفتند ، موجب نگرانی زیادی شده بود ، زیرا متخصصین ، بزرگی قلب را همیشه نشانه بیماری می دانستند . خوشبختانه اکنون مشخص شده است که هیپرتروفی قلب نوعی سازگاری طبیعی با تمرینات دراز مدت استقامتی است بیشترین تغییر در بطن چپ که پرکارترین حفره قلب است ایجاد می شود ابتدا فکر می کردند که وسعت و موضع تغییرات در اندازه قلب به نوع ورزش بستگی دارد . اما تحقیقاتی که صرفاً انجام شده ، نشان داده است که علاوه بر تمرینات قدرتی ، تمرینات استقامتی هم باعث افزایش ضخامت دیواره          میوکارد می شود . از طرف دیگر تحقیقات دیگری که بین ورزشکاران نخبه پرورش اندام و قهرمانان استقامتی انجام شد . که با استفاده از آلوکاردیاگرافی ، ساختمان مختلف قلب از طریق برگشت امواج صوتی ارزیابی شد نشان داده که حجم قلب ، توده عضلانی بطن چپ ، دیاستولی بطن چپ و ضخامت دیوار میانی و پشتی بطن چپ ورزشکاران استقامتی به طور معنی داری بیشتر از ورزشکاران پرورش اندام بوده است .  

 * حجم ضربه ای

پس از اجرای برنامه تمرین استقامتی ، قلب قویتر شده و حجم خون موجود بیشتر می شود که در نتیجه آن حجم ضربه ای خالت استراحت ، زیر بیشینه ، بیشینه افزایش می یابد چون پس از تمرین کردن ، بطن چپ ورزشکار در دوره دیاستول کاملتر از یک قلب تمرین نکرده ، پر از خون می شود و حجم پلاسمای خون در نتیجه تمرین زیادتر می شود و قدرت انقباضی همراه با افزایش خاصیت برگشت ارتجاعی دیواره های قلب منجر به افزایش حجم ضربه ای می شود.

  حجم ضربه ای حالتهای مختلف تمرین

 * ضربان قلب

1) در حالت استراحت : ضربان قلب در حالت استراحت در نتیجه تمرین استقامتی به طور قابل توجهی کاهش می یابد ضربان قلب زمان استراحت یک ورزشکار استقامتی که در سطح عالی تمرین کرده اند ، غالباً کمتر از 40 بار در دقیقه است در صورتی که یک فرد غیر ورزشکار ضربان استراحت آن بین 70 تا 80 بار در دقیقه است .

 2)درحالت  تمرینات زیربیشینه : پس از 6 ماه تمرین زیر بیشینه ( تمرین با شدت متوسط ) ضربان قلب در حین تمرینات زیربیشینه نسبت به زمان قبل از شروع دوره تمرین 20تا40 ضربه کاسته می شود و در کل ضربان قلب زیربیشینه هر شخص متناسب با مقدار تمرین انجام شده کاهش می یابد .

3) در حین تمرینات بیشینه : ضربان قلب بیشینه در نتیجه تمرین ورزشهای استقامتی یا تغییر نمی کند یا اندکی کاهش پیدا می کند که هر گاه کاهش رخ دهد احتمالاً منجر به حجم ضربه ای مطلوبی می شود که برون ده قلبی را به حداکثر می رساند .

4)ضربان قلب در حالت برگشت به حالت اولیه : با افزایش استقامت ، دوره برگشت به حالت اولیه ضربان قلب ،کوتاهتر می شود و این موضوع وسیله بسیار مناسبی برای کنترل پیشرفت ورزشکار در قبال تمرین است.

5) تمرینات قدرتی هم ممکن است منجر به کاهش ضربان قلب شود اما این کاهش به اندازه کاهش ناشی از تمرین استقامتی قابل اطمینان و معتبر نیست.

* برون ده قلبی

1) برون ده قلبی در حالت استراحت یا هنگام فعالیت های ورزشی زیر بیشینه:  بدون تغییر با قی می ماند و یا پس از تمرین اندکی کاهش می یابد زیرا برداشت اکسیژن توسط بافتها در فرد ورزشکار افزایش پیدا می کند .

2) برون ده قلبی هنگام فعالیتهای ورزشی بیشینه:  به طور قابل توجهی افزایش می یابد که این حالت در نتیجه افزایش در حداکثر حجم ضربه ای رخ می دهد. دامنه تغییرات حداکثر برون ده قلبی در افراد تمربن نکرده  14تا16 لیتر در دقیقه ، در افراد تمرین کرده 20تا25 لیتر در دقیقه و در ورزشکارانی که در اوج آمادگی استقامتی هستند به بیش از 40 لیتر در دقیقه می رسد.

 * فشار خون

پس از اجرای برنامه تمرینات استقامتی ، فشار خون سرخرگی در خلال فعالیت های ورزشی زیر بیشینه و بپیشینه تغییر بسیار کمی می کند ولی فشار خون حالت استراحت افرادی که قبل از تمرین استقامتی در مرز ابتلاء به پر فشار خونی هستند و یا دچار پر فشار خونی ملایمی هستند معمولاً کاهش می یابد.

 * جریان خون

جریان خون عضلات با تمرینات استقامتی افزایش می یابد که این امر در نتیجه عوامل زیر ایجاد می گردد:

1)  افزایش شبکه مویرگی عضلات

2)  باز بودن تعداد بیشتری از مویرگهای موجود

3)  توزیع و گردش موثر تر خون

 * حجم خون :

تمرین استقامتی حجم خون را زیاد می کند که این امر بر اثر افزایش حجم پلاسمای خون رخ می دهد و علت آن به شرح ذیل می باشد :

الف ) ورزش سبب افزایش ترشح هورمون ضد ادراری و آلدوسترون می شود که این مکانیزم موجب اختباس آب توسط کلیه ها می شود

ب) ورزش مقدار پروتئین های پلاسما موثر آلبومین را افزایش می دهد که این امر منجر به افزایش فشار اسمزی پلاسما و درنتیجه مایع بیشتری در خون می ماند و حجم پلاسما افزایش می یابد .

* سلولهای قرمز خون